“Jogasutry” Patanjalego
Biblia jogi - mam oczywiście na myśli słynne Jogasutry Patanjalego, naukowcom trudno jest jednoznacznie ustalić, kiedy dokładnie Jogasutry zostały napisane, jak również kiedy dokładnie żył i tworzył ich autor. Niektórzy badacze poddają również w wątpliwość ich autorstwo, a nawet samą tożsamość autora, (twierdząc, że pod imieniem Patanjali kryje się w rzeczywistości kilku autorów). Sam tekst dzieła przeszedł jednak do naszych czasów w oryginalnej postaci i niezmieniony i, co może najciekawsze, jego treść jest nadal niezwykle aktualna.
Abstrahując od dywagacji na temat autorstwa tego tekstu, należy jednak zdać sobie sprawę, iż Patanjali był poetą i filozofem, zaś czytanie jego zwięzłych aforyzmów bez klucza w postaci szeroko rozbudowanej bazy interpretacyjno-pojęciowej byłoby trochę podobne do rozwikływania zagadek Sfinksa. Na szczęście Jogasutry możemy zrozumieć dzięki obfitej ilości wydań opatrzonych w komentarze wielu spośród najsłynniejszych joginów i filozofów naszych czasów, (choć dostępne są również starsze interpretacje tego tekstu - np. słynny komentarz Wjasy). Z polskich wersji językowych, dostępne jest tłumaczenie Jogasutr Patanjalego z komentarzem Wjasy - dzieło nieżyjącego już filozofa i filologa Uniwersytetu Warszawskiego dra Leona Cyborana. Jest to jednak opracowanie niedokończone i w temacie Jogasutr z całą pewnością mamy jeszcze spory niedosyt - jestem jednak dobrej myśli i wierzę, że w niedalekiej przyszłość doczekamy się współczesnej polskojęzycznej interpretacji tego świetnego tekstu, dopasowanej do potrzeb dzisiejszego odbiorcy.
Strukturalnie Jogasutry składają się ze 195 sutr podzielonych na cztery księgi (pada).
Tytuły kolejnych rozdziałów to:
księga pierwsza - Samadhipada - o samadhi, czyli skupieniu,
księga druga - Sadhanapada - o sadhanie, czyli drodze dojścia [do jogi],
księga trzecia - Vibuthipada - o vibuthi, czyli nadludzkich (jogicznych) mocach
księga czwarta - Kaivalyapada - o kajwalii, czyli absolutnej wolności.
Najsłynniejszy bodaj z aforyzmów, sutra druga z rozdziału pierwszego głosi: jogah citta vrtti nirodhah - czyli “joga jest to powściągnięcie zjawisk świadomościowych”. Aforyzmy zawarte w Jogasutrach w sposób lakoniczny, lecz niezmiernie precyzyjny wykładają naturę jogi oraz sposoby osiągnięcia jogicznego oświecenia, a także w kolejnych rozdziałach jakie są efekty wnikliwej praktyki oraz płynące wraz z nimi zagrożenia dla oddanego adepta sztuki jogicznej. Dzieło godne polecenia każdemu, kto choć trochę interesuje się jogą: zarówno zupełnie początkującym, jak i doświadczonym adeptom.
Rafał Gadomski